بیماری بوسه (مونونوکلئوز) علائم، راههای انتقال، درمان خانگی و پیشگیری کامل, بیماری بوسه که بهصورت علمی مونونوکلئوز یا تب غدهای نامیده میشود، یک عفونت ویروسی بسیار مسری است که بیشتر در نوجوانان و جوانان دیده میشود. این بیماری معمولاً ناشی از ویروس اپشتین-بار (EBV) از خانواده هرپسها است، هرچند ویروسهای دیگری مانند سایتومگالوویروس نیز میتوانند عامل آن باشند.
از آنجا که ویروس از طریق بزاق و مایعات بدن منتقل میشود، به آن بیماری بوسه معروف است. علائم اصلی بیماری بوسه چیست؟ علائم این بیماری معمولاً ۴ تا ۶ هفته پس از تماس با ویروس ظاهر شده و ممکن است تا یک ماه یا بیشتر ادامه داشته باشند.
ی موارد) پوستپوستی یا جوش (نادر) راههای انتقال ویروس اپشتین-بار این ویروس بهراحتی از طریق تماس نزدیک با فرد مبتلا منتقل میشود.
مهمترین مسیرهای انتقال عبارتند از بوسیدن (مستقیمترین راه) اشتراک ظروف غذا، لیوان، قاشق و چمچ سرفه و عطسه (قطرات ریز هوا) تماس جنسی انتقال خون و پیوند عضو (بسیار نادر) نکته مهم ویروس پس از بهبود علائم، بهصورت خاموش در بدن باقی میماند و میتواند در طول عمر بهصورت متناوب در بزاق إفراز شود، بدون اینکه فرد مجدداً بیمار شود.
عوارض احتمالی و خطرات جدی اکثر افراد بدون عارضه خاصی بهبودی مییابند، اما در موارد نادر عوارض خطرناکی ممکن است رخ دهد پارگی طحال بزرگ شدن طحال باعث میشود این عضو در برابر ضربه حساس شود.
انباشت مایع در شکم (خونریزی داخلی) التهاب کبد (هپاتیت) و یرقان کمخونی همولیتیک و کاهش ت عوارض عصبی آنسفالی، مننژیت، سندرم گیان-باره التهاب عضله قلبی و اختلال ضربان قلب انسداد مجرای تنفسی ناشی از تورم شدید تونسیلها چگونه بیماری بوسه تشخیص داده میشود؟ پزشک با بررسی علائم بالینی (ورم گرههای لنفاوی، بزرگ شدن طحال و کبد، گلودرد) و درخواست آزمایشهای خون، تشخیص را قطعی میکند.
مهمترین آزمایشها عبارتند از تست مونوسپات یا تست هتروفیل آنتیبادی برای تشخیص سریع آزمایش آنتیبادیهای خاص ویروس اپشتین-بار (VCA، VCA، EBNA) تعداد کامل گلبولهای سفید (CBC) که معمولاً افزایش لیمفوسیتهای غیرطبیعی را نشان میدهد انزیمهای کبد (AST، ALT) برای ارزیابی درگیری کبد درمان و مراقبتهای خانگی موثر هیچ دارو ضدویروس خاصی برای درمان قطعی مونونوکلئوز وجود ندارد و آنتیبیوتیکها بیتاثیر هستند (مگر در عفونتهای ثانویه باکتریایی).
درمان بر پایه تسکین علائم و حمایت از بدن است استراحت کامل بدن برای مبارزه با ویروس انرژی نیاز دارد؛ از فعالیتهای سنگین پرهیز کنید. مصرف وفیر مایعات آب، آبمیوه طبیعی و شربهها از بیآبی ناشی از تب پیشگیری میکنند. مسکنهای ضدالتهابی ایبوپروفن یا استامینوفن برای کاهش تب، سردرد و درد عضلانی (آسپیرین در کودکان و نوجوانان ممنوع است به دلیل خطر سندرم رای).
مراقبت از گلو قرقره با آب نمک گرم، مکیدن آبنباتهای مخصوص گلودرد و نوشیدن مایعات خنک. اجتناب از ورزشهای سنگین و تماسی تا ۴ تا ۶ هفته پس از بهبود علائم، از دویدن، وزنهبرداری و ورزشهای تماسی خودداری کنید تا از پارگی طحال پیشگیری شود. پیشگیری از ابتلا به مونونوکلئوز تا کنون واکسنی برای پیشگیری از این بیماری وجود ندارد.
بهترین راهها عبارتند از عدم اشتراک ظروف شخصی (لیوان، قاشق، برس دندان، ریشتراش) شستشوی مکرر دستها با آب و صابون اجتناب از بوسیدن یا تماس نزدیک با افراد مبتلا پوشش دهان و بینی هنگام سرفه و عطسه تقویت سیستم ایمنی با تغذیه سالم، خواب کافی و مدیریت استرس بیماری بوسه در دوران بارداری اگر عفونت ناشی از ویروس اپشتین-بار باشد، معمولاً خطر خاصی برای جنین وجود ندارد و مادران بارداری سالمی را تجربه میکنند.
اما اگر عامل عفونت سایتومگالوویروس (CMV) باشد، احتمال انتقال به جنین و بروز عوارض وجود دارد. در هر صورت، مراجعه به متخصص زنان و زایمان برای نظارت و مشورت ضروری است. کی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت بروز علائم زیر، فوراً مراجعه پزشکی کنید درد شدید و ناگهانی در بالا و چپ شکم (نشانه پارگی طحال) سختی در تنفس یا بلع غذا تب بالا که با دارو کنترل نمیشود سرگیجه، غش یا ضعف عضلانی ناگهانی سردرد شدید و غیرمعمول زردی پوست و چشمها (یرقان) پیشبینی و آینده فرد مبتلا اکثر افراد در عرض ۲ تا ۴ هفته بهبودی کامل مییابند، هرچند خستگی میتواند چند ماه باقی بماند.
با رعایت استراحت، تغذیه مناسب و اجتناب از فشار بدنی، خطر عوارض به حداقل میرسد. عفونت مجدد با علائم بالینی نادر است، اما ویروس در بدن بماند و میتواند به دیگران منتقل شود.
