سمسون

اگر فضانوردی روی ماه بمیرد، چه اتفاقی برای جسدش میافتد؟

هنگامی که فردی روی زمین میمیرد، حتی اگر نخواهد به آن فکر کند، بهطور معمول میداند چه اتفاقی برای بدنش میافتد. اما اگر در فضا، روی ماه یا در مسیر رفتن به ماه بمیرد، چه اتفاقی برای بدن او رخ میدهد؟

ناسا برای مواقعی که امکان پذیر فردی در فضا بمیرد، برنامههای از پیش تعیینشدهای دارد و برای این تمرینهایی انجام میدهد که به آنها همانندسازی مرگ میگویند. در این تمرینها، فضانوردان یاد میگیرند که اگر چنین اتفاقی بیفتد، چه کاری باید انجام بدهند و چطور با این شرایط کناریند.

کریس هدفیلد، فضانورد و فرمانده اسبق ایستگاه فضایی بینالمللی، میگوید اگر فردی در حین انجام کار خارج از فضاپیما (مانند پیادهروی فضایی) بمیرد، اولین عمل این است که بدن او را به قسمت هوابند�- میبرد. اگر فردی در فضا بمیرد، بدنش را داخل لباس فضایی نگه میدارند چون اگر آن را از لباس خارج کنند، بوی بدی از تجزیهی بدن پخش میشود و فضانوردان دیگر را اذیت میکند. سپس جسد را در جای سرد در ایستگاه فضایی میگذارند تا سرما شود و بدن دیرتر تجزیه بشود.

در ایستگاه فضایی بینالمللی (ISS)، مرگ فضانوردان نسبتا سریع حل میشود. ابتدا بدن را برای مدتی در تکه سردتر ایستگاه نگه میدارند و سپس به گمان زیاد منحصربهفردترین تشییع جنازه یا حمل جسد در تاریخ بشر رخ خواهد داد. درنهایت، واحد برنامهی ایستگاه فضایی بینالمللی تصمیمگیرنده نهایی درمورد نحوه نگهداری یا دفن باقی مانده جسد است.

ناسا سه انتخاب برای بدن در ISS دارد نخست این که بدن را به زمین باز میگرداند. دوم، این که بدن را به مسیری پرتاب میکند تا به طور کامل از بین برود و سوم این که جسد را داخل جو زمین میکند تا بسوزد و از بین برود. یقینا ناسا به خواستههای خود فضانورد نیز که قبلا حرف شده باشد، دقت خواهد کرد. اما در سفرهای طویلتر همانند سفر به مریخ، امکان پذیر به راهحلهای متغیری برای برخورد با جسد نیاز است.

یکی از پیشنهادات ناسا این است که بدن فرد فوتشده را در کیسهای بگذارند و آن را به بازوی رباتیکی که بیرون فضاپیما قرار دارد، وصل کنند. در فضا، جسد یخ میزند. سپس بازوی رباتیک کیسه را به زمان ۱۵ دقیقه تکان میدهد تا جسد به تکههای کوچکی تبدیل شود. آب داخل کیسه از طریق دریچهای بخار میشود و در آخر نزدیک به ۲۵ کیلوگرم از باقی مانده بدن باقی میماند که باید به زمین بازگردانده شود.

سوزان ویگ-ماساک از شرکت ارائهدهندهی خدمات دفن سازگار با محیط زیست، میگوید در فضاپیما باید همه چیز کمحجم و دقیقا تنظیمشده باشد چون فضای وجود ندارد و جایی برای نگهداری جسد سالم نیست. برای این منظور، تعداد کیسههای جسد باید با تعداد اعضای خدمه منهای یک نفر برابر باشد؛ چرا که آخرین نفر نمیتواند جسد خود را در کیسه قرار دهد.

اما اگر به ماه برسید و در آنجا بمیرید، چه اتفاقی برای بدن شما میافتد؟ در مورد نحوهی برخورد با جسد فردی که روی ماه فوت میکند، تا این دستورالعمل خاصی وجود ندارد. تصمیمگیری به گمان زیاد بستگی به نظر دیگر فضانوردان حاضر در مأموریت و تیمهای حمایت در زمین خواهد داشت. خواستههای فضانوردی که فوت کرده نیز مورد دقت قرار خواهد گرفت.

ناسا زیاد مواظب است میکروبهای زمین به دیگر سیارهها و قمرها منتقل نشوند. به این دلیل، اگر جسد فضانورد به زمین برگردانده نشود، ناسا ترجیح میدهد آن را بسوزاند تا میکروبها از بین بروند. اگر این کار ممکن نباشد (مثلا اگر برای همه خدمه اتفاقی بیفتد) امکان پذیر اجساد در سطح ماه دفن یا رها شوند.

اگر جسد در سطح ماه رها شود، همانند روی زمین تجزیه نمیشود. اگر در روز ماه بمیرید و لباس فضانوردی بر تن داشته باشید، باکتریهای داخل بدن، همانند همین اتفاقی که روی زمین میافتد، روال عادی تجزیهی بدن را آغاز میکنند. اما این فرآیند چندان دوام نمیآورد یا آنچنان موثر نخواهد بود؛ چون آب حاضر در جسد به شدت در محیط خلاء نزدیک ماه بخار میشود.

هنگامی که شب طویل ماه آغاز میشود (که ۱۴ روز زمینی طول میکشد)، جسد شما یخ میزند و فعالیت باکتریهای تجزیهکننده بهکلی متوقف میشود. در آن زمان، چون دیگر هیچ باکتریای برای تجزیهی جسد وجود ندارد، بافتهای نرم بدن سالم میمانند و تبدیل به مومیایی ماه میشود.

بدون محافظت جو و میدان مغناطیسی زمین، تابشهای فضایی جسد شما را زیادتر تجزیه میکنند. این فرآیند زیاد زمانبر است و امکان پذیر میلیونها سال طول بکشد تا فقط استخوانهای شما باقی بماند.

تغییرات دمایی در ماه نیز که از ۱۲۷ درجه سانتیگراد در طول روز تا منفی ۱۷۳ درجه سانتیگراد در شب نوسان میکند، بر بدن تأثیر میگذارد و امکان پذیر عل در تغییر یخزدن و ذوبشدن مداوم، متلاشی شود. اگر بدن شما را در ماه دفن کنند، از تابشهای خطرناک سطح ماه محافظت میشوید و دمای زیاد سرد ید برای مدتی سالم بماند و به شکل مومیایی نگه داری شود.

درنهایت، اگر قرار است بمیرید، بهتر است روی زمین این کار را انجام دهید؛ چون در فضا برای آژانسهای فضایی دردسرهای تعداد زیادی خواهد داشت.