سمسون

مقارنه سهگانه ماه، زهره و زحل آیا صورتک خندان در آسمان ایران دیده میشود؟, در روزهای اخیر اخباری در شبکههای اجتماعی و سایتهای نجومی نظیر منتشر شده که خبر از وقوع یک رویداد بصری جذاب در صبح ۲۵ آوریل (۵ اردیبهشت) میدهد. بر اساس این پیشبینیها، ماه، زهره و زحل در آسمان صبحگاهی در همجواری قرار میگیرند و ظاهری شبیه به یک صورتک خندان را به نمایش میگذارند.

اما واقعیت این پدیده نجومی برای رصدکنندگان در ایران و خاورمیانه چگونه است؟ مقارنه سهگانه در نجوم چیست؟ مقارنه رویدادی است که در آن دو یا چند جسم سماوی از دیدگاه رصدکننده روی زمین، به طور ظاهری بسیار نزدیک به هم دیده میشوند. در واقعیت این اجرام در فضا فاصلههای شاسعی با هم دارند، اما از منظر ما در یک خط دید قرار میگیرند. وقتی سه جسم آسمانی در این چیدمان شرکت کنند، به آن مقارنه سهگانه یا میگویند.

جزئیات رویداد صبح ۵ اردیبهشت به گزارش ناسا، در ساعات پیش از طلوع آفتاب در تاریخ ۲۵ آوریل ۲۰۲۵، هلال ماه در حال رو به غروب بودن، در کنار دو سیاره زهره (ستاره صبح) و زحل در ناحیه شرقی آسمان قرار خواهند گرفت.

چرا شکل صورتک خندان کامل دیده نمیشود؟ با وجود چیدمان سهگانه، شکل نهایی در آسمان شبیه ایموجی خندان استاندارد نخواهد بود. دلایل اصلی عبارتند از زاویه کج خط اتصال زهره و زحل نسبت به هلال ماه به شدت کج است و افقی نیست. تفاوت درخشش زهره به عنوان چشم چپ بسیار روشن است، اما زحل به عنوان چشم راست بسیار کمرنگتر دیده میشود و در آسمان صبحگاهی روشن، رصد آن بدون بینوچه دشوار است.

شکل هلال ماه در فاز هلال نازک است و انحناء آن شبیه لبخند عریض نیست. آیا این پدیده در ایران قابل رصد است؟ بله، این مقارنه از تمام نقاط ایران (با افق شرقی باز) قابل مشاهده است. بهترین زمان رصد حدود ۴۵ تا ۳۰ دقیقه قبل از طلوع آفتاب است، زمانی که آسمان هنوز تیره است اما اجرام به ارتفاع کافی از افق بالا آمدهاند.

ن زحل و ماهوارههای آن استفاده کنید. برای عکاسی، از دوربین با تنظیمات دستی (ISO بالا، گشودگی کامل، تمرکز بینهایت) و پایه سهپایه استفاده کنید.

برنامههای نجومی مانند یا را برای تعیین دقیق موقعیت بر اساس مختصات شهر خود بررسی کنید. نتیجهگیری مقارنه سهگانه ماه، زهره و زحل رویدادی واقعی و زیباست، اما انتظار دیدن یک صورتک خندان کامل و متقارن مانند ایموجیهای موبایل را نداشته باشید. این رویداد فرصتی عالی برای درک مکانیک آسمانی، رصد فازهای ماه و مقایسه درخشش سیارات است. اگر هوا صاف باشد، قطعاً ارزش بیدار شدن زود صبح را دارد.