خارش پوست یا به زبان عامیانه خارش بدن، حس ازردهکننده‌ای است که میل به خاراندن را تحریک می‌کند و علل شایعی همانند خشکی پوست، آلرژی و بیماری‌های پوستی دارد. خارش ممکن است باعث شود افراد بخواهند پوست خود را بخارند و اگرچه این کار به‌طور موقت خارش را تسکین دهد، اما امکان آسیب به پوست را فراهم می‌کند و گاهی به خارش شدید‌تر یا عفونت منجر می‌شود.
درمان سریع خارش بدن برای جلوگیری از آسیب پوست، شناسایی علل اصلی، بهبود کیفیت زندگی و پیشگیری از خارش مزمن اهمیت زیادی دارد. درمان به‌موقع می‌تواند از عوارض جلوگیری و مراقبت مناسب را تضمین کند و سلامت کلی را افزایش دهد.
علل شایع خارش پوست
پوست شما ممکن است به دلایل بسیاری خشک شود و بخارد که می‌تواند در هوای گرم یا سرد و خشک اتفاق بیفتد. خشکی ممکن است تحت تأثیر استفاده از صابون رخ دهد. پوست خشک، پوسته‌پوسته و زبر به نظر می‌رسد که معمولا زیاد نمی‌خارد یا قرمز نیست؛ اما گاهی ممکن است ترک بخورد که دردناک باشد. بهترین دارو برای خارش بدن به علت پوست خشک، آبرسانی و چرب‌کردن پوست است.
خارشی که به علت نیش حشرات باشد، معمولا در صورت برآمدگی یا تاول در اطراف محل نیش خواهد بود. محل گزش ممکن است قرمز و دردناک و گاهی متورم شود. علت خارش بدن در شب نیز ممکن است نیش حشرات باشد که بهتر است خاراندن نشود چون الت‌هاب را افزایش می‌دهد.
کهیر نوعی از بثورات پوستی برجسته و برآمده است که ممکن است به رنگ قرمز یا بدون رنگ و شکل پوست معمولی باشد. کهیر بیش‌تر روی قفسه سینه، شکم یا پشت ظاهر می‌شود؛ اما ممکن است در هر جایی از بدن نیز آشکار شود. کهیر از چند ساعت تا یک روز روی بدن می‌ماند و سپس ناپدید می‌شود و جای زخم نمی‌گذارد. بهترین دارو برای خارش بدن در اثر کهیر، یافتن علت تشکیل کهیر و درمان آن از طریق مراجعه به پزشک است. کهیر همانند نیش حشرات ممکن است علت خارش بدن در شب باشد.
شناسایی علت اصلی برای درمان موثر خارش پوست بسیار مهم است
کهیر بیش‌تر در اثر آلرژی تشکیل می‌شود، اما گاهی ناشی از عفونت‌های ویروسی نیز باشد. اما وقتی کهیر داریم برای خارش بدن چه بخوریم؟ بهترین تغذیه، غذا‌های با هیستامین پایین همانند میوه و سبزیجات و غذا‌های پروبیوتیک و غیر‌محرک و غیر‌آلرژی‌زا است.
عرق‌سوز شدن همانند لکه‌ها یا تاول‌های کوچک صورتی یا قرمز به نظر می‌رسد که خارش‌آور است و ممکن است در هر نقطه از پوست شما ظاهر شود. عرق‌سوز در نوزادان بسیار شایع است. بهترین دارو برای خارش بدن در اثر عرق‌سوز شدن، کرم کالامین و قرص آنتی‌هیستامین است؛ اما بهتر است برای درمان آن مخصوصا برای نوزادانی که پوست حساس و ایمنی ضعیف دارند، به پزشک مراجعه شود.
اگزما باعث ایجاد لکه‌های خارش‌دار، قرمز و پوسته‌پوسته روی پوست شما می‌شود که معمولا روی گردن، مچ دست و در چین‌های آرنج شما قرار دارند. لکه‌های اگزما ممکن است پشت زانو‌ها باشند و در کودکان بیش‌تر روی گونه‌ها ظاهر خواهد شد. اگزما بیش‌تر در خانواده‌هایی که سابقه بیماری‌هایی همانند آلرژی، تب یونجه یا آسم دارند دیده می‌شود و در کودکان شایع است. برای درمان سریع خارش بدن در اثر اگزما می‌توانید کمپرس سرد روی آن قرار دهید.
گال یا جرب نوعی بیماری انگلی است که توسط حشره مایت تشکیل می‌شود. ابتلا به این بیماری با بیان بثورات پوستی بسیار خارش‌دار در پی دارد که ممکن است علت خارش دست در شب باشند. ممکن است با ابتلا به این بیماری، توده‌های قرمز و رده‌ای نخ‌همانند روی پوست شما به‌وجود بیاید. بثورات معمولا بین انگشتان دست و پا، در تکه داخلی مچ دست، آرنج و زیر بغل و کشاله ران دیده خواهد شد. بهترین دارو برای خارش بدن در اثر گال، پرم‌ترین با تجویز پزشک است.
پسوریازیس یا صدفک یک بیماری خودایمنی است که باعث ایجاد لکه‌های قرمز و پوسته‌پوسته روی بدن می‌شود. لکه‌ها ممکن است پوششی سفید و نقره‌ای داشته باشند و بیش‌تر روی پوست سر، ساق پا، پشت ساعد و ناف شما ظاهر خواهد شد. برای درمان سریع خارش بدن در اثر پسوریازیس باید با مراجعه به پزشک درصدد درمان بیماری خود برآیید. علت خارش بدن در شب می‌تواند ابتلا به این بیماری باشد.
کلستاز درون کبدی دوران بارداری
کلستاز درون کبدی دوران بارداری بسیار شایع نیست و معمولا با رخ دادن در چهار ماه آخر بارداری، می‌تواند علت خارش سراسری پوست شود. کلستاز روی پوست علامتی ندارد و ممکن است کل بدن را تحت تأثیر قرار دهد که شامل کف دست و کف پا نیز است. حمام آب سرد می‌تواند به کم شدن خارش کمک کند.
اختلالات سیستم عصبی
تحریک اعصاب حسی، به عنوان مثال، هنگامی که یک عصب فشرده می‌شود، ممکن است علت خارش موضعی در قسمتی از بدن باشد. در مقابل، برخی از اختلالات که بر سیستم عصبی تأثیر می‌گذارند، ممکن است علت خارش گسترده شوند؛ چون نورون‌های خارش (یک نوع سلول عصبی) بیش از حد فعال می‌باشند یا کمتر توسط دیگر نورون‌ها مهار خواهند شد. به عنوان مثال، در بیماری مالتیپل اسکلروزیس (MS)، هدایت عصبی به علت یک فرآیند خودایمنی که در آن، سیستم ایمنی به می‌لین، بافت چربی پوشاننده رشته‌های عصبی، حمله می‌کند، مختل می‌شود. این اتفاق باعث می‌شود نورون‌های خارش کمتر مهار و در نتیجه فعال‌تر شوند. خارش ناشی از اختلالات سیستم عصبی را خارش نوروپاتیک می‌نامند.
اختلالات روانی
برخی از افرادی که اختلالات روانی دارند ممکن است دچار خارشی باشند که هیچ علتی فیزیکی برای آن یافت نمی‌شود. به این نوع خارش، خارش روانی می‌گویند.
دیگر علل خارش پوست
بعضی اوقات خارش پوست ممکن است ناشی از برخی دارو‌ها، مصرف تفریحی مواد یا دارو یا مکمل‌های گیاه‌ی نیز باشد. بهداشت ضعیف که باعث تجمع عرق، خاک و سلول‌های مرده پوست است، به مسدود شدن منافذ، رشد باک‌تری‌ها و خارش منجر می‌شود.
در افراد مسن، خارش پوست گاهی ممکن است نشانه یک مشکل جدی پزشکی باشد. این مشکلات شامل موارد زیر است
- نارسایی کلیه
- بیماری کبد
- اختلال خونی
خارش پوست همچنین ممکن است به دلایل زیر باشد
- تیروئید پرکار یا کم‌کاری تیروئید
- عفونت HIV
- سرطان پیشرفته
درمان خارش سریع بدن در خانه
هر فردی هر چند وقت یک‌بار دچار خارش می‌شود. با این حال، اگر خارش بیش‌تر از شش هفته طول بکشد، به عنوان خارش مزمن در نظر گرفته می‌شود و به احتمال زیاد زندگی شما را مختل می‌کند. برای کمک به تسکین خارش پوست، متخصصان پوست نکات زیر را پیشن‌هاد می‌کنند
- یک پارچه سرد و مرطوب یا کمپرس سرد را روی پوستی که خارش دارد قرار دهید. این کار را حدود پنج تا ۱۰ دقیقه یا تا وقتی که خارش فروکش کند، انجام دهید.
- حمام پرک جو دوسر بگیرید. وان را با یک پیمانه پرک جو دوسر و آب گرم پر کنید و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در آب بمانید. حمام پرک جو دوسر به خصوص برای تاول‌ها یا ترشحات پوستی ناشی از آبله‌مرغان، کهیر، پیچک سمی یا آفتاب‌سوختگی بسیار تسکین‌دهنده است.
- پوست خود را مرطوب کنید. همیشه یک مرطوب‌کننده بدون مواد افزودنی، عطر و بوی انتخاب کنید.
- از بی‌حس‌کننده‌های موضعی حاوی پراموکسین استفاده کنید.
- از خنک‌کننده‌هایی همانند منتول یا کالامین استفاده کنید. این موارد به درمان خارش سریع بدن کمک می‌کنند. همچنین می‌توانید مرطوب‌کننده خود را در یخچال قرار دهید تا اثر خنک‌کننده داشته باشد.
- در زمان درمان پوست خود، از خاراندن خودداری کنید، چون این کار باعث تحریک بیش‌تر پوست شما می‌شود و می‌تواند خطر ابتلا به عفونت پوست را افزایش دهد. این اقدامات را برای کمک به جلوگیری از خارش پوست خود انجام دهید.
اگر خارش شما با درمان خانگی رفع نشد، به متخصص پوست دارای مجوز مراجعه کنید. برخی از افراد بیش‌تر از یک عامل برای خارش بدن دارند و متخصص پوست می‌تواند با شما همکاری کند تا علت را بیابد، بهترین دارو برای خارش بدن را تجویز کند، بگوید برای خارش بدن چه بخورید و خارش شما را تسکین دهد.
<span class="typography__StyledDynamicTypographyComponent-t787b7-۰ kEXAfZ"عکاس: Christin Hume
راه حل‌های دیگر برای درمان خارش سریع بدن
آلوئه‌ورا ژل آلوئه‌ورا که به علت خاصیت تسکین‌دهنده‌اش شناخته شده، به‌اختصاصی اگر سرد مصرف شود، ممکن است برای برخی افراد بهترین دارو برای خارش بدن باشد.
جوش شیرین خمیر جوش شیرین (مخلوط با آب گرم) ممکن است به تسکین خارش موضعی کمک کند.
نوشیدن آب نوشیدن مقدار زیادی آب به نگه داری رطوبت پوست کمک می‌کند و مزایای بسیار زیادی از جمله تسکین خارش پوست دارد. دهیدراته بودن ممکن است علت خارش بدن در شب باشد.
ملاحظات غذایی احتمالا همیشه سوال برای خارش بدن چه بخوریم صحیح نباشد؛ برای برخی از افراد، پرهیز از یک‌سری غذا‌های محرک که ممکن است باعث تشدید خارش شوند، کمک‌کننده است.
جلوگیری از خارش بدن
برای کمک به جلوگیری از خارش، متخصصان پوست نکات زیر را پیشن‌هاد می‌کنند
- با آب گرم و نه داغ حمام کنید. تلاش کنید حمام یا دوش‌گرفتن خود را فقط به ۱۰ دقیقه محدود کنید.
- همیشه از لوسیون‌ها، صابون‌ها و مواد شوینده بدون عطر استفاده کنید تا تحریک را به حداقل برسانید. مواظب محصولاتی که برچسب بدون بو دارند، باشید، چون ممکن است همچنان دارای موادی شیمیایی باشند که پوست شما را تحریک می‌کنند.
- مطابق دستور متخصص پوست، قبل از مرطوب کردن پوست، از دارو‌ها استفاده کنید سپس مرطوب‌کننده خود را به همه نواحی پوست خود، از جمله مناطقی که با دارو درمان شده‌اند، بمالید.
- لباس‌های گشاد و نخی بپوشید. پشم و دیگر پارچه‌های زمخت ممکن است پوست شما را تحریک کنند و باعث خارش شدید شوند.
- از تغییرات شدید دما اجتناب کنید. محیطی نسبتا خنک و با رطوبت خنثی در خانه خود نگه دارید و اگر مستعد خشکی پوست و اگزما هستید در زمستان از رطوبت‌ساز یا دستگاه بخار استفاده کنید.
- استرس را کاهش دهید، چون استرس ممکن است خارش شما را بدتر کند.
درمان‌های بدون نسخه برای درمان خارش
دارو‌های بدون نسخه می‌توانند برای تسکین خارش ناشی از شرایط گوناگون همانند خشکی پوست، عکس‌العمل‌های آلرژیک، نیش حشرات یا بثورات خفیف موثر باشند. برخی از گزینه‌های رایج دارو‌های بدون نسخه عبارت‌اند از
آنتی هیستامین‌ها
اگر خارش ناشی از عکس‌العمل آلرژیک باشد، آنتی‌هیستامین‌های خوراکی سودمند هستند و انواع بدون نسخه، همانند لوراتادین، ستیریزین یا دیفن هیدرامین، ممکن است به تسکین خارش کمک کنند. در نظر بگیرید که برخی از این دارو‌ها خواب‌آور هستند و از داروساز در رابطه با گزینه‌های حاضر و مناسب سوال بپرسید. آنتی‌هیستامین‌های موضعی که مستقیما روی ناحیه خارش‌دار اعمال می‌شوند، به تسکین بثورات پوستی و خارش کمک می‌کنند.
کرم هیدروکورتیزون
هیدروکورتیزون موضعی برای کمک به تسکین قرمزی، خارش، تورم یا دیگر ناراحتی‌های ناشی از بیماری‌های پوستی استفاده می‌شود. این دارو یک کورتیکواس‌تروئید است که هم بدون نسخه و هم با نسخه پزشک در دسترس است.
مرطوب‌کننده‌ها و نرم‌کننده‌ها
هیدراته نگه‌داشتن پوست برای پوست‌های خشک می‌تواند خارش ناشی از خشکی را تسکین دهد.
لوسیون کالامین
کالامین برای تسکین درد، خارش و ناراحتی ناشی از تحریکات جزئی پوستی همانند پیچک سمی، نیش حشرات و آبله‌مرغان استفاده می‌شود، همچنین به خشک کردن تراوش ناشی از تحریک گیا‌هان سمی کمک می‌کند.
لوسیون‌های ضد‌خارش
لوسیون ضد‌خارش به‌طور خاص برای تسکین خارش فرموله شده است. این لوسیون‌ها بیش‌تر حاوی موادی همانند منتول، کافور یا پراموکسین هستند که حس خنکی یا بی‌حسی ایجاد می‌کنند.
ژل‌های خنک‌کننده
برای درمان سریع خارش بدن ژل‌های حاوی منتول یا آلوئه‌ورا می‌توانند حس خنکی ایجاد کنند که به‌طور موقت خارش را تسکین می‌دهد.
همه دارو‌های بدون نسخه اشاره‌شده به‌طور کلی بی‌خطر هستند، اما پیروی از دستورالعمل‌های روی بسته‌بندی بسیار مهم است. اگر خارش ادامه‌دار، بدتر یا با علائم دیگر همراه شد، بهتر است با پزشک مشورت کنید.
علت خارش بدن در شب
خارش بدن در شب، یا خارش شبانه، ممکن است ناشی از عوامل مختلفی باشد
- ریتم‌های شبانه‌روزی چرخه طبیعی ۲۴ ساعته بدن شما بر عملکرد‌های گوناگون از جمله دمای پوست و سطح رطوبت تأثیر می‌گذارد. افزایش جریان خون در پوست و کاهش تشکیل هورمون‌های ضد‌الت‌هابی می‌تواند باعث خارش بدن در شب به‌شکل شدید‌تر شود.
- پوست خشک پوست رطوبت بیش‌تری را در شب از دست می‌دهد که ممکن است خشکی را تشدید کند و باعث خارش شود.
- مشکلات پوستی بیماری‌هایی همانند اگزما، پسوریازیس و درماتیت به علت افزایش حساسیت و الت‌هاب پوست می‌توانند در شب بدتر شوند.
- آلرژی‌ها و محرک‌ها علت خارش بدن در شب ممکن است آلرژن‌های حاضر در محیط شما، همانند کنه‌ها و گرد و غبار در رختخواب یا عکس‌العمل به صابون‌ها و مواد شوینده باشند، به‌خصوص وقتی که در رختخواب هستید.
- مشکلات سلامت داخلی شرایط سیستمیک همانند بیماری کبد یا کلیه، اختلالات تیروئید یا کم‌خونی نیز ممکن است علت خارش بدن در شب باشد.
برای خارش بدن چه بخوریم
اگر با خارش بدن مواجه هستید، برخی از غذا‌ها ممکن است با تامین مواد مغذی ضروری که سلامت و آبرسانی پوست را افزایش خواهند داد، به تسکین پوست شما کمک کنند.
اسید‌های چرب امگا ۳ ممکن است از پوست خشک، قرمز یا خارش‌دار محافظت کند. امگا ۳ ممکن است پوست را مرطوب نگه دارد و با پوست قرمز، خشک یا خارش ناشی از اختلالات پوستی همانند درماتیت آتوپیک و پسوریازیس مبارزه کند. به نظر می‌رسد امگا ۳ کارکرد سد پوستی را بهبود می‌بخشد و از عوامل تحریک‌کننده جلوگیری می‌کند.
مطابق <a target="_blank" rel="nofollow noopener" href="https://karger.com/drm/article/۲۳۷/۴/۵۵۳/۱۱۴۷۴۵/Vitamin-E-in-Atopic-Dermatitis-From-Preclinical-to"تحقیقاتی در سال ۲۰۲۰، چندین کارآزمایی اتفاقی و کنترل‌شده نشان دادند که مکمل ویتامین می‌تواند علائم درماتیت آتوپیک و همچنین عکس‌العمل‌های آلرژیک الت‌هابی را بهبود بخشد. خوراکی‌های غنی از ویتامین عبارت‌اند از غذا‌های دریایی همانند ماهی قزل‌آلا، سبزیجات سبز همانند اسفناج و کلم بروکلی.
گروه دیگری از غذا‌هایی که می‌توانید برای خارش پوست مصرف کنید، منابع ویتامین می‌باشند. مزایای ویتامین همانند ویتامین، شامل خواص آنتی‌اکسیدانی است که در محافظت از پوست شما در برابر صدمه نقش دارد و در ساخت کلاژن به بدن کمک می‌کند. کلاژن نوعی پروتئین است که به نگه داری کشسانی پوست و آبرسانی آن کمک می‌کند.
اما به‌غیر از مکمل‌های ویتامینی برای خارش بدن چه بخوریم؟ پروبیوتیک‌ها نوعی باک‌تری سودمند هستند که تاثیرشان در کاهش اگزما که به قرمزی، تورم و خارش پوست منجر می‌شود، بررسی شده است. ادعا شده که استفاده از مکمل‌های پروبیوتیک برای محافظت در برابر اختلال کارکرد سیستم ایمنی و کاهش الت‌هاب، دو عامل کلیدی در تشکیل اگزما، موثر است.
غذا‌های غنی از آب همانند می‌وه‌ها، انواع توت‌ها، خیار و هندوانه به آبرسانی پوست از درون کمک می‌کنند. آبرسانی برای جلوگیری از خارش ناشی از خشکی ضروری است.
