
یک مطالعه تازه که در مجله معتبر جاما نتورک اوپن منتشر شده، یافتههای نگرانکنندهای درباره حضور ریزپلاستیک در بافت مغز انسان فاش کرده است. محققان برزیلی موفق شدهاند ذرات ریزپلاستیک را در بافت پیاز بویایی اجساد ۱۵ نفر متوفی شناسایی کنند.
بر اساس این تحقیق، در ۸ مورد از ۱۵ نمونه مورد بررسی، ذرات ریزپلاستیکی با اندازههای مختلف مشاهده شده است. رایجترین نوع پلاستیک یافتشده، پلیپروپیلن بوده که به طور گسترده در تولید محصولات روزمره مانند مبلمان و لباس استفاده میشود.
پیش از این تحقیقات نشان داده بود که ریزپلاستیکها به عنوان آلایندههای فراگیر، تقریبا در تمام بافتهای بدن انسان از جمله خون و پلاکهای عروقی نفوذ کردهاند. با این حال، ورود این ذرات به مغز به عنوان یکی از حساسترین و پیچیدهترین اندامها، همواره از دغدغههای اصلی محققان بوده است.
پیاز بویایی که دروازهای برای ورود اطلاعات بویایی به مغز محسوب میشود، یکی از مسیرهای احتمالی ورود ریزپلاستیک به بافت عصبی است. ارتباط مستقیم این بخش از مغز با حفره بینی و وجود عصب بویایی، شرایط را برای انتقال ذرات ریز از محیط بیرون به بافت مغزی فراهم میکند.
محققان معتقدند ریزپلاستیکها میتوانند از طریق سیستم بویایی وارد مغز شوند. ذرات پس از استنشاق، از حفره بینی به داخل بینی نفوذ کرده و سپس از طریق عصب بویایی به پیاز بویایی و در نهایت به سایر قسمتهای مغز منتقل میشوند.
مطالعات قبلی نشان دادهاند که تماس با مواد شیمیایی موجود در پلاستیکها میتواند باعث التهاب و صدمه به سلولهای عصبی شود. برخی پژوهشها همچنین احتمال افزایش خطر ابتلا به بیماریهای عصبی در اثر حضور ریزپلاستیک در بدن را تقویت کردهاند.
کشف ریزپلاستیک در بافت مغز، زنگ خطر جدی برای سلامت عمومی به صدا در آورده و نشان میدهد آلودگی پلاستیکی بسیار جدیتر از پیشینههای قبلی است. برای مقابله با این چالش جهانی، کاهش تولید و مصرف پلاستیک، بازیافت و مدیریت صحیح پسماندها، و توسعه مواد جایگزین پایدار از اهمیت بالایی برخوردار است.